1. Điều kiện kết hôn với người nước ngoài

Theo quy định tại Điều 126 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, trong việc kết hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài, mỗi bên phải tuân theo pháp luật của nước mình về điều kiện kết hôn.

Cụ thể, đối với pháp luật Việt Nam, cả hai bên nam nữ phải đáp ứng đủ các tiêu chí tại Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, bao gồm:

- Về độ tuổi: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.

- Về ý chí: Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định, không bị ép buộc, lừa dối.

- Về năng lực hành vi: Không bị mất năng lực hành vi dân sự (đủ khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình).

- Các trường hợp cấm kết hôn: Không thuộc các trường hợp pháp luật nghiêm cấm như: Kết hôn giả tạo; Đang có vợ/chồng mà kết hôn với người khác; Kết hôn giữa những người cùng dòng máu về trực hệ, có họ trong phạm vi ba đời, hoặc giữa cha/mẹ nuôi với con nuôi...

Lưu ý: Nếu việc kết hôn được tiến hành tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam thì người nước ngoài còn phải tuân theo các quy định về điều kiện kết hôn của pháp luật Việt Nam nêu trên.

2. Thẩm quyền giải quyết hồ sơ

Căn cứ Điều 37 Luật Hộ tịch 2014, cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam là: Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện (Quận/Huyện/Thị xã/Thành phố thuộc tỉnh) nơi công dân Việt Nam cư trú (thường trú hoặc tạm trú).

3. Hồ sơ cần chuẩn bị: "Chìa khóa" để giải quyết nhanh chóng

Hồ sơ đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài tương đối phức tạp. Hai bên cần chuẩn bị một bộ hồ sơ nộp trực tiếp tại Phòng Tư pháp thuộc UBND cấp huyện, bao gồm:

a. Giấy tờ chung của hai bên:

- Tờ khai đăng ký kết hôn: Theo mẫu quy định (hai bên nam, nữ có thể khai chung vào một Tờ khai).

- Giấy khám sức khỏe tâm thần: Giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp chưa quá 06 tháng, xác nhận người đó không mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không có khả năng nhận thức, làm chủ được hành vi của mình.

b. Giấy tờ đối với công dân Việt Nam:

- Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân: Do UBND cấp xã/phường nơi cư trú cấp (mục đích sử dụng phải ghi rõ là để kết hôn với người nước ngoài).

- Giấy tờ tùy thân: Bản sao công chứng/chứng thực Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu.

- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú: (Hiện nay Tòa án/Cơ quan hộ tịch có thể tra cứu qua hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, nhưng bạn nên chuẩn bị sẵn Thông báo số định danh cá nhân).

c. Giấy tờ đối với người nước ngoài:

- Giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân: Giấy do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp còn giá trị sử dụng xác nhận hiện tại người đó không có vợ/không có chồng (Ví dụ: Affidavit of Single Status). Nếu nước đó không cấp, có thể thay thế bằng Tuyên thệ độc thân phù hợp với pháp luật nước đó.

- Bản sao Hộ chiếu: Hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu (phải xuất trình bản chính để đối chiếu khi nộp hồ sơ).

Tất cả các giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp (Giấy xác nhận độc thân, Giấy khám sức khỏe ở nước ngoài...) bắt buộc phải được Hợp pháp hóa lãnh sự, sau đó dịch thuật ra tiếng Việt và công chứng/chứng thực chữ ký người dịch (trừ trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo Điều ước quốc tế). Rất nhiều hồ sơ bị trả lại do thiếu bước này.

4. Trình tự thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn

Bước 1: Nộp hồ sơ. Hai bên (hoặc một trong hai bên) nộp trực tiếp 01 bộ hồ sơ tại Bộ phận một cửa của UBND cấp huyện nơi công dân Việt Nam cư trú.

Bước 2: Tiếp nhận và xác minh hồ sơ. Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Phòng Tư pháp có trách nhiệm nghiên cứu, thẩm tra hồ sơ. Nếu thấy đủ điều kiện kết hôn theo quy định, Phòng Tư pháp báo cáo Chủ tịch UBND cấp huyện ký Giấy chứng nhận kết hôn.

Bước 3: Trao Giấy chứng nhận kết hôn.

- Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày Chủ tịch UBND cấp huyện ký Giấy chứng nhận kết hôn, Phòng Tư pháp tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên nam, nữ.

- Bắt buộc: Khi đăng ký và nhận Giấy chứng nhận kết hôn, cả hai bên nam, nữ phải cùng có mặt, xuất trình giấy tờ tùy thân. Cán bộ Tư pháp sẽ hỏi ý kiến hai bên, nếu cả hai tự nguyện, họ sẽ cùng ký tên vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận kết hôn.

Việc chuẩn bị hồ sơ kết hôn với người nước ngoài thường gặp khó khăn ở khâu trích lục giấy tờ, dịch thuật và hợp pháp hóa lãnh sự. Để tránh mất thời gian đi lại nhiều lần và đối mặt với các rào cản hành chính, việc tìm hiểu kỹ lưỡng hoặc nhận sự đồng hành từ các chuyên gia pháp lý ngay từ đầu là vô cùng cần thiết.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!