1. Giám định thương tích là gì?

Giám định thương tích là quá trình xác định, đánh giá và phân tích các dấu hiệu, tổn thương, và vết thương trên cơ thể người hoặc vật chất để tìm hiểu nguyên nhân, tính chất, và mức độ của thương tích. Mục đích của việc giám định thương tích là cung cấp các thông tin chính xác và khách quan về thương tích để hỗ trợ trong quá trình pháp y và quyền lợi của các bên liên quan, bao gồm nạn nhân, bị can, và hệ thống pháp luật. Trong quá trình giám định thương tích, các chuyên gia sẽ thực hiện các phép đo, quan sát, và nghiên cứu các yếu tố như kích thước, hình dạng, màu sắc, độ sâu, vị trí, và tính chất của thương tích. Họ sẽ sử dụng các công cụ và kỹ thuật đặc biệt để xác định nguyên nhân gây thương tích, nhận biết các dấu hiệu và cấu trúc tổn thương, và đưa ra nhận định chính xác về tính chất và mức độ thương tích.

Quá trình giám định thương tích thường được thực hiện bởi các chuyên gia như bác sĩ pháp y, nhà giám định y học pháp luật, hoặc các chuyên gia có kiến thức và kỹ năng chuyên môn trong lĩnh vực này. Kết quả của giám định thương tích có thể được sử dụng trong các vụ án hình sự, xét xử và quyết định bồi thường thương tích.

2. Giám định thương tích trong những trường hợp nào?

Theo quy định tại khoản 4 Điều 206 của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, có những trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định thương tích. Cụ thể, quy định nêu rõ như sau: "Tính chất thương tích, mức độ tổn hại sức khoẻ hoặc khả năng lao động". Điều này đồng nghĩa với việc, trong các vụ án hình sự hoặc các trường hợp có liên quan đến xét xử, khi cần xác định tính chất của thương tích, mức độ tổn hại đối với sức khỏe hoặc khả năng lao động của người bị gây thương tích, thì phải bắt buộc trưng cầu giám định thương tích.

Ví dụ, trong một vụ án về tội danh gây thương tích, khi tình tiết phạm tội và hậu quả gây thương tích không được xác định rõ, hoặc khi có tranh cãi về tính chất, nguyên nhân, hay mức độ tổn hại do thương tích gây ra, các bên liên quan như cơ quan điều tra, bị can, bị hại hoặc bị đơn kháng cáo có thể yêu cầu trưng cầu giám định thương tích để có được thông tin khách quan và chính xác về tính chất thương tích và mức độ tổn hại sức khỏe.

ðViệc giám định thương tích trong các trường hợp bắt buộc thực hiện bởi các chuyên gia có nghiệp vụ trong lĩnh vực giám định y học pháp luật. Kết quả của giám định thương tích sẽ được sử dụng làm căn cứ cho quyết định xét xử và định rõ trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan trong vụ án. Như vậy: Hành vi đánh ghen có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “làm nhục người khác” và có thể bị truy cứu thêm tội “cố ý gây thương tích hoặc gây tổn thương cho sức khỏe người khác” nếu có đủ dấu hiệu phạm tội, ngoài ra còn có thể bị phạt tiền (bồi thường thiệt hại).

3. Phương pháp giám định thương tích

Phương pháp giám định vật gây thương tích được quy định và thực hiện theo quy trình được đề ra trong Tiểu mục IV, Mục 3 Phụ lục 1, ban hành kèm theo Thông tư 13/2022/TT-BYT. 

- Nghiên cứu mẫu vật:

• Quan sát và phân loại mẫu vật để có cái nhìn tổng quan về chúng.
• Đánh giá tổng thể của mẫu vật, đo kích thước chiều dài, chiều rộng, độ cao, độ dày, và cân từng mẫu vật.
• Mô tả đặc điểm và tính chất của mẫu vật, như vật cứng, vật tày, vật sắc, vật có cạnh, hay hỗn hợp.
• Tìm kiếm dấu hiệu và đặc tính gây thương tích của mẫu vật.
• Đối chiếu mẫu vật với thông tin về thương tích ghi nhận trong hồ sơ, tài liệu. Trong một số trường hợp, có thể cần đối chiếu trực tiếp trên cơ thể người bị thương tích.
• Đối chiếu sự tương quan giữa các đặc điểm thương tích và mẫu vật, bao gồm bờ mép vết thương, chiều dài vết thương, chiều rộng vết thương, chiều sâu vết thương, trọng lượng của mẫu vật so với thương tích, và các đặc điểm khác giữa mẫu vật và thương tích.
• Lựa chọn xác định sự phù hợp của vật gây thương tích trong trường hợp có nhiều mẫu vật được gửi đến giám định.

- Thực nghiệm, hội chẩn, xin ý kiến chuyên gia:

• Trong những trường hợp cần thiết, Giám định viên (GĐV) đề xuất với thủ trưởng cơ quan giám định để tiến hành thực nghiệm, hội chẩn, và xin ý kiến chuyên gia.
• Căn cứ vào hồ sơ, tài liệu và vị trí tổn thương, GĐV lựa chọn mẫu vật và mẫu thực nghiệm phù hợp.
• Ghi lại quá trình thực nghiệm bằng cách chụp ảnh (có thể ghi hình nếu cần) và lập biên bản quá trình thực nghiệm, kết quả thực nghiệm.

- Tổng hợp, đánh giá và kết luận giám định:

• Tổng hợp các kết quả chính của quá trình giám định.
• Tổng hợp và đánh giá kết quả nghiên cứu hồ sơ, tài liệu liên quan đến vụ việc.
• Tổng hợp và đánh giá kết quả nghiên cứu mẫu vật.
• Đưa ra kết quả của quá trình thực nghiệm, kết quả hội chẩn, và ý kiến chuyên gia (nếu có).
• Dựa trên các kết quả trên, kết luận giám định được đưa ra, căn cứ vào các kết quả chính từ quá trình giám định và trả lời nội dung các câu hỏi trong quyết định trưng cầu/ yêu cầu giám định.

ðQua việc thực hiện các bước trong quy trình giám định vật gây thương tích, ta có thể đánh giá và xác định được các thông tin liên quan đến vật gây thương tích, đồng thời cung cấp các kết luận và thông tin cần thiết cho quyết định trưng cầu/yêu cầu giám định.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!