Quyền công dân trên không gian mạng theo quy định pháp luật mới
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội, môi trường số ngày càng trở thành không gian quan trọng để cá nhân, tổ chức thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Nhằm tạo lập hành lang pháp lý thống nhất, bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong quá trình tham gia và tương tác trên không gian số, Quốc hội đã ban hành Luật Chuyển đổi số 2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật không chỉ xác định rõ đối tượng áp dụng và khái niệm môi trường số, mà còn lần đầu tiên ghi nhận một cách tương đối toàn diện các quyền cơ bản của công dân trên môi trường số.
Điều 2 Luật Chuyển đổi số 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026), quy định về đối tượng áp dụng như sau:
Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến chuyển đổi số tại Việt Nam.
Khoản 7, Điều 3 Luật Chuyển đổi số 2025 quy định như sau:
7. Môi trường số là không gian hoạt động, tương tác, giao dịch và cung cấp dịch vụ được hình thành và vận hành thông qua hạ tầng số, hạ tầng số công cộng, hệ thống số, nền tảng số và dữ liệu số.
Điều 41 Luật Chuyển đổi số 2025 quy định về quyền con người, quyền công dân trên môi trường số như sau:
1. Quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và không bị phủ nhận chỉ vì được thực hiện trên môi trường số.
2. Đăng ký, sử dụng và quản lý tài khoản danh tính điện tử, tài khoản giao dịch điện tử, chữ ký số theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử, giao dịch điện tử.
3. Được bảo vệ dữ liệu cá nhân theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
4. Được phổ cập năng lực số cơ bản.
5. Được lựa chọn sử dụng hoặc ngừng sử dụng sản phẩm, dịch vụ số trên cơ sở được cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, chính xác, minh bạch, kịp thời về điều khoản, điều kiện sử dụng; không bị áp đặt điều kiện bất hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.
6. Được bảo đảm điều kiện tiếp cận công bằng, an toàn, đặc biệt là đối tượng dễ bị tổn thương trên môi trường số.
7. Được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền hợp pháp trên môi trường số.
8. Được bảo đảm các quyền lợi của công dân số theo quy định của pháp luật có liên quan.
Như vậy, từ ngày 1.7.2026, quyền công dân trên môi trường số được quy định như trên.
Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!
