1. Căn cứ xác định lỗi y khoa và trách nhiệm bồi thường

Căn cứ Điều 102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bệnh khi xảy ra tai biến y khoa do lỗi của người hành nghề hoặc của cơ sở y tế.

Để phát sinh trách nhiệm bồi thường, cần xác định các yếu tố:

• Có hành vi vi phạm chuyên môn: Bác sĩ, nhân viên y tế vi phạm các quy định chuyên môn kỹ thuật, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, chẩn đoán sai do cẩu thả, kê nhầm thuốc hoặc thao tác phẫu thuật sai quy trình.
• Có thiệt hại thực tế: Bệnh nhân bị tổn hại về sức khỏe, tính mạng, phát sinh chi phí điều trị tốn kém hoặc bị giảm/mất khả năng lao động.
• Có mối quan hệ nguyên nhân-kết quả: Sự cố y khoa chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả suy giảm sức khỏe hoặc tử vong của bệnh nhân.

⚠️ Trường hợp miễn trách nhiệm: Căn cứ Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, nếu tai biến y khoa xảy ra ngoài tầm kiểm soát, do đặc thù bệnh lý hoặc người bệnh không tuân thủ chỉ định của bác sĩ (dù bác sĩ đã thực hiện đúng quy định chuyên môn), cơ sở y tế sẽ không phải bồi thường thiệt hại.

2. Quy trình thành lập Hội đồng chuyên môn xác định sai sót y khoa

Khác với các tranh chấp dân sự thông thường, để xác định bác sĩ có lỗi hay không, pháp luật bắt buộc phải dựa trên kết luận chuyên môn.

Căn cứ Điều 103 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, quy trình xác định tai biến y khoa được thực hiện qua các bước:

Bước 1: Tự thành lập Hội đồng chuyên môn

Khi có khiếu nại hoặc tranh chấp xảy ra, người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tự thành lập Hội đồng chuyên môn để xác định có hay không có sai sót chuyên môn kỹ thuật.

Bước 2: Yêu cầu Bộ Y tế hoặc Sở Y tế thành lập Hội đồng

Nếu một trong hai bên (người bệnh/thân nhân hoặc cơ sở y tế) không đồng ý với kết luận của Hội đồng chuyên môn tại cơ sở, họ có quyền đề nghị Bộ Y tế hoặc Sở Y tế thành lập Hội đồng chuyên môn cấp quản lý để thẩm định lại.

Bước 3: Trưng cầu giám định tư pháp (khi khởi kiện ra Tòa)

Trường hợp tranh chấp được đưa ra Tòa án, Tòa án sẽ quyết định trưng cầu Giám định pháp y/Giám định pháp y tâm thần theo quy định của pháp luật về giám định tư pháp để làm căn cứ giải quyết vụ án.

3. Mức bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Bộ luật Dân sự

Trách nhiệm bồi thường của Bệnh viện/Phòng khám đối với sai sót do nhân viên của mình gây ra được áp dụng theo quy định về Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng tại Điều 590 và Điều 597 Bộ luật Dân sự năm 2015:

• Bệnh viện phải bồi thường trước (Điều 597): Pháp nhân (Bệnh viện/Phòng khám) có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ. Sau đó, cơ sở y tế có quyền yêu cầu bác sĩ có lỗi hoàn trả một khoản tiền theo quy định.
• Các khoản chi phí bồi thường do sức khỏe bị xâm phạm (Điều 590):
  1. Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút.
  2. Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại.
  3. Chi phí hợp lý và thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc bệnh nhân trong thời gian điều trị.
  4. Khấu trừ tiền bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần (do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở).
• Trường hợp bệnh nhân tử vong: Bồi thường thêm chi phí mai táng hợp lý, tiền cấp dưỡng cho những người mà bệnh nhân có nghĩa vụ nuôi dưỡng (con chưa thành niên, cha mẹ già...) và tổn thất tinh thần cho thân nhân (tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở).

💡 Lời khuyên 

Khi không may gặp sự cố y khoa, người bệnh và gia đình cần giữ sự tỉnh táo để thực hiện các bước pháp lý cần thiết:

1. Lưu giữ toàn bộ hồ sơ bệnh án: Yêu cầu bệnh viện trích sao hoặc niêm phong hồ sơ bệnh án (sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc, biên bản phẫu thuật) theo quy định tại Điều 69 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023.
2. Gửi đơn khiếu nại đúng nơi: Gửi văn bản yêu cầu giải trình và thành lập Hội đồng chuyên môn tới Giám đốc Bệnh viện hoặc Sở Y tế quản lý trực tiếp.
3. Lập vi bằng chứng cứ: Sử dụng dịch vụ Thừa phát lại để lập Vi bằng ghi nhận hiện trạng sức khỏe, các cuộc trao đổi với đại diện bệnh viện nhằm củng cố chứng cứ trước khi khởi kiện ra Tòa án.

 Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!