1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh nghĩa vụ thuế đối với người bán hàng ăn uống tại nhà

Hoạt động nộp thuế của cá nhân, hộ kinh doanh ăn uống được điều chỉnh chủ yếu bởi các văn bản sau:

- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14;

- Luật Thuế thu nhập cá nhân;

- Luật Thuế giá trị gia tăng;

- Nghị định số 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ;

- Thông tư số 78/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính.

- Nghị định số 70 của Chính phủ

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế bao gồm:

“Cá nhân, hộ gia đình có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, dù bán hàng tại nhà, không có cửa hàng lớn, không đăng ký doanh nghiệp, người bán đồ ăn uống vẫn có thể thuộc đối tượng nộp thuế nếu phát sinh doanh thu theo quy định.

2. Người bán hàng ăn uống tại nhà có phải đóng thuế hay không?

Theo Luật Quản lý thuế năm 2019, cá nhân, hộ gia đình có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phát sinh doanh thu thì thuộc đối tượng quản lý thuế. Điều quan trọng cần hiểu đúng: Pháp luật không căn cứ vào việc có cửa hàng hay không, mà căn cứ vào hoạt động kinh doanh có phát sinh thu nhập.

Ví dụ: Bà A bán bún, phở buổi sáng tại nhà, mỗi ngày bán khoảng 2–3 tiếng, doanh thu trung bình 1,5–2 triệu đồng/ngày. Dù:

- Không treo biển lớn

- Không đăng ký doanh nghiệp

Bà A vẫn được xem là cá nhân kinh doanh và có nghĩa vụ thuế theo quy định.

3. Các loại thuế người bán hàng ăn uống tại nhà thường phải quan tâm

Trong thực tế, người bán hàng ăn uống tại nhà thường liên quan đến các loại thuế sau:

a) Thuế giá trị gia tăng

b) Thuế thu nhập cá nhân

(trước đây thường được cơ quan thuế thu theo hình thức thuế khoán đối với hộ, cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ)

4. Nghĩa vụ kê khai trung thực doanh thu

Theo Điều 16 Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế có nghĩa vụ:

“Kê khai chính xác, trung thực, đầy đủ các thông tin liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế”.

Từ ngày 1/6/2025, 100% hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, do đó cơ quan thuế đã tập trung tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh đăng ký kê khai nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định số 70 của Chính phủ

Ví dụ:

Chị C bán trà sữa tại nhà, chủ yếu nhận tiền chuyển khoản. Nếu:

- Doanh thu thực tế khoảng 40 triệu đồng/tháng

- Nhưng khi làm việc với cơ quan thuế chỉ khai 15–20 triệu đồng

- Hành vi này có thể bị xem là khai sai doanh thu, dẫn đến bị truy thu thuế và xử phạt.

5. Chế tài xử lý khi không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế

Để người dân hiểu rõ hơn, cần nhấn mạnh rằng việc không tuân thủ nghĩa vụ thuế sẽ dẫn đến các hậu quả pháp lý cụ thể, chứ không chỉ là nhắc nhở.

Theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, người bán hàng ăn uống tại nhà có thể bị:

- Phạt tiền nếu không đăng ký thuế;

- Phạt tiền nếu khai sai, khai thiếu doanh thu;

- Bị truy thu số thuế còn thiếu;

- Bị tính tiền chậm nộp đối với số thuế nộp không đúng hạn.

Số tiền phải nộp trên thực tế có thể cao hơn nhiều so với số thuế ban đầu.

6. Trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng

Trong trường hợp hành vi trốn thuế:

- Lỗi cố ý;

- Số tiền trốn thuế lớn;

- Đã bị xử phạt nhưng vẫn tái phạm,

Người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn !