Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự 2015 có những quy định rất chặt chẽ về các hàng thừa kế và điều kiện hưởng di sản. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ chia thừa kế theo pháp luật là gì, ai được quyền hưởng và tỷ lệ phân chia ra sao để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Khi nào thì áp dụng chia thừa kế theo pháp luật?

Không phải trường hợp nào di sản cũng được chia theo pháp luật. Theo quy định tại Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, việc chia thừa kế theo pháp luật chỉ được áp dụng trong các trường hợp sau:

• Không có di chúc.

• Di chúc không hợp pháp (ví dụ: người lập di chúc bị ép buộc, di chúc miệng không có người làm chứng đúng quy định...).

• Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

• Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.

Lưu ý quan trọng: Nếu người mất có để lại di chúc hợp pháp, di sản sẽ được ưu tiên chia theo ý chí của người đó trong di chúc trước, phần nào không được định đoạt trong di chúc mới chia theo pháp luật.

2. Danh sách các hàng thừa kế theo quy định mới nhất

Đây là nội dung quan trọng nhất mà bạn cần nắm rõ. Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

Hàng thừa kế thứ nhất

Bao gồm:

• Vợ, chồng.

• Cha đẻ, mẹ đẻ.

• Cha nuôi, mẹ nuôi.

• Con đẻ, con nuôi của người chết.

Hàng thừa kế thứ hai

Chỉ được hưởng nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất (do đã chết, không có quyền hưởng hoặc từ chối nhận). Bao gồm:

• Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.

• Anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết.

• Cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.

Hàng thừa kế thứ ba

Chỉ được hưởng nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất và thứ hai. Bao gồm:

• Cụ nội, cụ ngoại.

• Bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.

• Cháu ruột (người chết là bác, chú, cậu, cô, dì).

• Chắt ruột (người chết là cụ).

3. Nguyên tắc phân chia di sản thừa kế

Nhiều gia đình thường xảy ra mâu thuẫn vì cho rằng con trai trưởng phải được nhiều hơn, hoặc con gái đã đi lấy chồng thì không được hưởng. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất công bằng tại Khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015:

"Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau."

Ví dụ: Ông A qua đời không để lại di chúc, tài sản là 1 tỷ đồng. Ông A còn vợ và 2 người con. Bố mẹ ông A đã mất. => Lúc này, hàng thừa kế thứ nhất gồm: Vợ, Con 1, Con 2. => Tài sản 1 tỷ sẽ chia đều cho 3 người, mỗi người nhận khoảng 333 triệu đồng. Không phân biệt con trai hay con gái, con cả hay con út.

4. Thừa kế thế vị: Khi con chết trước cha mẹ

Một tình huống pháp lý khá phổ biến là người con chết trước hoặc chết cùng thời điểm với cha mẹ. Lúc này, phần di sản mà người con đó đáng lẽ được hưởng sẽ đi về đâu?

Theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 về Thừa kế thế vị:

• Nếu con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống.

• Nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản đó.

Điều này đảm bảo quyền lợi cho các cháu/chắt khi cha mẹ không may qua đời sớm.

5. Thời hiệu khởi kiện về thừa kế

Nếu có tranh chấp xảy ra và các bên không thể tự thỏa thuận, bạn có quyền khởi kiện ra Tòa án. Tuy nhiên, cần lưu ý về thời hiệu (thời hạn) khởi kiện theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015:

• Đối với bất động sản (nhà, đất): Thời hiệu là 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

• Đối với động sản (tiền, xe cộ, vàng bạc...): Thời hiệu là 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế.

Hết thời hạn này, di sản sẽ thuộc về người quản lý di sản đó (nếu đủ điều kiện) hoặc thuộc về Nhà nước.

Kết luận

Việc hiểu rõ các quy định về chia thừa kế theo pháp luật không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn giúp duy trì hòa khí gia đình, tránh những tranh chấp kéo dài. Mọi sự phân chia đều phải dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật và tình cảm gia đình.

Bạn đang gặp rắc rối về vấn đề phân chia di sản? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc liên hệ với chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết cho trường hợp cụ thể của bạn.

Trên đây là nội dung Luật Sao Sáng gửi đến quý bạn đọc về nội dung Chia Thừa Kế Theo Pháp Luật: Quy Định Mới Nhất Theo Bộ Luật Dân Sự 2015. Chúng tôi hy vọng bạn đọc có thể vận dụng các kiến thức trên để sử dụng trong công việc và cuộc sống. Nếu có vấn đề nào còn thắc mắc hoặc cần được hỗ trợ vui lòng liên hệ với chúng tôi qua email: luatsaosang@gmail.com hoặc hotline: 0936.653.636 để được tư vấn, hỗ trợ nhanh nhất